Okultystyczne źródła technologii · 3/7 · 1659 – 1900 CE

Latarnie magiczne → kino

Zmarli byli pierwszym efektem specjalnym. Przez trzydzieści lat najbardziej przekonujące duchy w Europie były rzutowane, sprzedawane jako nekromancja przez showmana, który potem tłumaczył sztuczkę. Jego aparatura stała się projektorem, a sposób, w jaki jeden obraz przechodził w drugi, do dziś nazywa się przenikaniem.

AKTUALIZACJA 2026-07-24 · 10 TWIERDZENIA WRAZ Z ETYKIETAMI

1. CL-01
   Najwcześniejszy pewny projekt latarni magicznej to szkic Christiaana Huygensa z 1659 roku — szkielet zdejmujący własną czaszkę.Rękopisy Huygensa, Lejda; reprodukcja w Mannoni, The Great Art of Light and Shadow (2000).
   Udokumentowane
2. CL-02
   Athanasius Kircher wynalazł latarnię magiczną.Powszechnie mu przypisywane, ale Ars Magna Lucis et Umbrae z 1646 opisuje projekcję bez latarni w późniejszym rozumieniu; aparatura pojawia się w wydaniu z 1671, po Huygensie. Pierwszeństwo pozostaje sporne. Mannoni (2000), rozdz. 1.
   Sporne
3. CL-03
   Étienne-Gaspard Robert — „Robertson” — od 1798 wystawiał fantasmagorie w opuszczonym paryskim klasztorze, rzutując zmarłych na dym i gazę dla płacącej widowni.Robertson, Mémoires récréatifs, scientifiques et anecdotiques (1831–33); Heard, Phantasmagoria (2006).
   Udokumentowane
4. CL-04
   Latarnia Robertsona jeździła po szynach ku ekranowi, więc duch rósł w miarę zbliżania — efekt, jaki daje zoom albo jazda kamery, uzyskany przez ruch projektora.Fantaskop opisany i zilustrowany we własnych Mémoires Robertsona; Mannoni (2000), rozdz. 5.
   Udokumentowane
5. CL-05
   Montażowe „przenikanie” bierze nazwę od widoków przenikających z pokazów latarniowych, gdzie dwie latarnie przenikały jedną scenę w drugą.Technika i termin udokumentowane od lat 30. XIX wieku. Mannoni (2000); Heard (2006).
   Udokumentowane
6. CL-06
   Georges Méliès był czynnym iluzjonistą i właścicielem Théâtre Robert-Houdin, zanim zaczął kręcić filmy, i wniósł jego technikę iluzji wprost przed kamerę.Barnouw, The Magician and the Cinema (1981).
   Udokumentowane
7. CL-07
   Film działa dzięki bezwładności wzroku — siatkówka zatrzymuje obraz dość długo, by wypełnić przerwę między klatkami.Bezwładność siatkówki tłumaczy brak widocznego migotania, ale nie tłumaczy ruchu pozornego, który jest efektem percepcyjnym (ruch beta / zjawisko phi). Anderson i Anderson, „The Myth of Persistence of Vision Revisited” (1993).
   Mit
8. CL-08
   Widzowie fantasmagorii wierzyli, że oglądają prawdziwe duchy.Robertson kończył wyjaśnieniem aparatury, a pokazy reklamowano jako rozrywkę racjonalną, obnażającą zabobon. Dreszcz brał się z wiedzy lepszej i mimo to niepokoju. Heard (2006); Gunning o „estetyce zdumienia”.
   Mit
9. CL-09
   Projekcja od tyłu na półprzezroczysty ekran, wymyślona po to, by ukryć latarnię przed widownią fantasmagorii, to ta sama metoda co w zdjęciach procesowych w kinie studyjnym.Ciągłość metody jest bezsporna; bezpośredniej linii przekazu między obiema branżami tutaj nie twierdzimy.
   Technika
10. CL-10
    Fantasmagoria była „protokinem”.Użyteczna dwudziestowieczna rama, a nie ówczesny opis własny: Robertson konkurował z teatrem i seansem, a nie antycypował nieistniejące medium. Gunning (1995); Crary, Techniques of the Observer (1990).
    Reinterpretacja